3 động thái của Trump gây chấn động thị trường trong tuần này

Ba quyết định địa chính trị làm rung chuyển thị trường

Trong vòng chưa đầy một tuần, từ ngày 6 đến 11/7/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra ba quyết định địa chính trị lớn, tạo ra những cú sốc lan rộng khắp thị trường tài chính và hàng hóa toàn cầu.

Trump tuyên bố kết thúc lệnh ngừng bắn với Iran

Sự kiện đầu tiên và có tác động mạnh nhất là việc Trump tuyên bố thỏa thuận tạm thời với Iran đã "kết thúc", sau khi Tehran bị cáo buộc tiếp tục tấn công các tàu thương mại và cơ sở của Mỹ tại Vùng Vịnh. Lực lượng Mỹ ngay sau đó tiến hành các đợt không kích mới nhắm vào các mục tiêu Iran.

Thị trường dầu mỏ phản ứng tức thì. Dầu Brent tăng 5,2%, WTI tăng 4,4% và chạm mức cao nhất trong hai tuần. S&P 500 và Dow Jones đóng cửa trong sắc đỏ, trong khi chỉ số STOXX 600 của châu Âu ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 3. Giá dầu leo thang cũng kéo lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng theo, khi nhà đầu tư định giá lại rủi ro lạm phát.

Chi phí nhiên liệu tăng cao có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó cắt giảm lãi suất hơn. Tuy nhiên, Trump sau đó cho biết Mỹ sẽ tiếp tục đàm phán với Iran và hạ thấp khả năng xảy ra một cuộc chiến tranh toàn diện mới. Thị trường hiện đang theo dõi sát tình hình lưu thông qua Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu.

Đe dọa cắt giao thương với Tây Ban Nha

Trump tiếp tục gây sốc khi ra lệnh cho Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dừng toàn bộ giao thương và đi lại với Tây Ban Nha, với cáo buộc Madrid chi tiêu quốc phòng chưa đủ và cản trở chiến dịch của Mỹ nhắm vào Iran.

Thị trường Tây Ban Nha lao dốc ngay lập tức. Chỉ số IBEX 35 mất 2,6%, trở thành chỉ số chứng khoán lớn kém nhất châu Âu trong ngày hôm đó. Cổ phiếu Santander giảm 4,3%, BBVA giảm 3% và Inditex — công ty mẹ của Zara — giảm 3,6%. Lợi suất trái phiếu chính phủ Tây Ban Nha kỳ hạn 10 năm tăng 9 điểm cơ bản.

Vẫn chưa rõ liệu Trump có thực sự áp đặt được lệnh cấm vận song phương hay không, bởi Liên minh châu Âu mới là bên nắm quyền xử lý chính sách thương mại cho các quốc gia thành viên. Tuy nhiên, tình trạng bất ổn kéo dài có thể tiếp tục gây áp lực lên các ngân hàng, nhà xuất khẩu, hãng hàng không và ngành du lịch của Tây Ban Nha.

Cứng rắn hơn với Nga, ủng hộ Ukraine

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Trump có động thái đáng chú ý khi tuyên bố Mỹ sẽ cấp phép cho Ukraine sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot — yêu cầu mà Kyiv đã đề nghị trong nhiều năm qua.

Tiếp nối đó, các thượng nghị sĩ Mỹ thông báo đạt được thỏa thuận với chính quyền Trump để thúc đẩy các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn nhắm vào Nga, bao gồm khả năng nhắm vào các quốc gia vẫn tiếp tục mua dầu khí của Moscow.

Thị trường chưa phản ứng rõ ràng vì Quốc hội chưa thông qua dự luật cuối cùng. Tuy nhiên, nếu các biện pháp trừng phạt thứ cấp được áp dụng, dòng chảy dầu của Nga sang Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ có thể bị gián đoạn, tạo thêm áp lực lên giá năng lượng toàn cầu và tăng nhu cầu với các nguồn cung thay thế. Quyết định về Patriot cũng được đánh giá là tín hiệu cho thấy Washington có thể gia tăng áp lực quân sự và kinh tế lên Moscow trong thời gian tới.