Anthropic và OpenAI mở mặt trận mới: Cuộc đua AI tiến vào nghiên cứu khoa học

Anthropic và OpenAI đồng loạt nhắm vào nghiên cứu khoa học

Ngày 30/6/2026, Anthropic và OpenAI gần như đồng thời công bố hai sản phẩm nhắm thẳng vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học — động thái cho thấy cuộc đua AI đang mở rộng vượt ra ngoài các ứng dụng trò chuyện và lập trình thông thường.

Claude Science: Công cụ cho phòng thí nghiệm hằng ngày

Anthropig giới thiệu Claude Science, một ứng dụng tích hợp được thiết kế phục vụ toàn bộ quy trình nghiên cứu. Điểm nổi bật là khả năng kết nối hơn 60 cơ sở dữ liệu khoa học trải dài các lĩnh vực genomics, proteomics và cheminformatics — đưa dữ liệu, mã nguồn và sức mạnh tính toán vào một giao diện duy nhất.

Đáng chú ý, Claude Science là một ứng dụng độc lập, không phải mô hình AI mới. Mọi kết quả đều có thể truy vết về đoạn mã tạo ra chúng, đảm bảo tính minh bạch và kiểm toán được. Sản phẩm ra mắt trong giai đoạn beta, tiếp nối chiến lược đẩy mạnh vào khoa học sự sống mà Anthropic khởi động từ tháng 10/2025.

Trong quá trình thử nghiệm, nhà nghiên cứu Jérôme Lecoq từ Allen Institute đã dùng Claude Science để rút ngắn quy trình tổng hợp tài liệu từ lên đến hai năm xuống còn vài ngày. Anthropic cũng thông báo sẽ tài trợ tới 50 dự án nghiên cứu, mỗi dự án nhận tới 30.000 USD tín dụng sử dụng dịch vụ.

Cần lưu ý rằng các mô hình mạnh nhất của Anthropic là Fable 5 và Mythos 5 vẫn bị hạn chế xuất khẩu theo quy định của Mỹ, tạo áp lực khiến công ty phải cân nhắc đặt máy chủ ở các quốc gia khác.

GeneBench-Pro: OpenAI đặt ra thước đo mới

Ngay sau đó, OpenAI công bố GeneBench-Pro — bộ benchmark gồm 129 bài toán trải rộng ba lĩnh vực: genomics, sinh học định lượng và y học chuyển dịch. Mục tiêu là đánh giá khả năng các AI agent xử lý dữ liệu sinh học phức tạp và đưa ra phán đoán giống như nhà nghiên cứu thực thụ.

Mô hình mạnh nhất của OpenAI hiện tại là GPT-5.6 Sol giải quyết được 28,7% bài toán ở mức lý luận cao nhất, tăng lên 31,5% trong chế độ Pro. Để so sánh, GPT-5 đạt dưới 5% trên bộ GeneBench gốc, còn Opus 4.8 của Anthropic đạt 16% trên phiên bản khó hơn này.

Các chuyên gia đánh giá mỗi bài toán trong GeneBench-Pro đòi hỏi từ 20 đến 40 giờ làm việc của một chuyên gia con người, tương đương chi phí hàng nghìn đô la. OpenAI cho biết mô hình của họ hoàn thành phân tích tương đương chỉ với vài đô la.

Hai chiến lược, một đích đến

Sự tương phản giữa hai sản phẩm bộc lộ rõ hai hướng đi khác nhau: Anthropic tập trung vào công cụ thực dụng cho nhà khoa học ngay hôm nay, trong khi OpenAI xây dựng thước đo tiến bộ để định hướng phát triển dài hạn.

Cả hai ra mắt trong bối cảnh các mô hình AI từ Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách trong nghiên cứu khoa học, tạo thêm sức ép địa chính trị lẫn học thuật.

Aubrey de Grey, chuyên gia lão khoa y sinh và Chủ tịch Longevity Escape Velocity Foundation, nhận định trên podcast của BeInCrypto rằng AI sẽ sớm loại bỏ các điểm nghẽn trong phát triển thuốc — dù ông cũng cảnh báo việc chuyển nghiên cứu nhanh hơn thành sản phẩm điều trị được phê duyệt vẫn phụ thuộc vào quy định và mức độ chấp nhận rủi ro của xã hội.

GS. Derya Unutmaz, Giáo sư Miễn dịch học, chia sẻ cùng diễn đàn rằng ông hiện tin tưởng phán đoán của AI hơn cả kinh nghiệm 35 năm của chính mình trong lĩnh vực, và cho rằng không sử dụng AI trong y tế sẽ sớm bị xem là vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Các tháng tới sẽ cho thấy liệu cộng đồng khoa học có thực sự áp dụng rộng rãi những công cụ này, và liệu điểm số GeneBench-Pro có tiếp tục cải thiện hay không.