Bitcoin · ✦ AI tổng hợp
BIP-110: Đề xuất mới làm bùng lại tranh cãi về Ordinals và spam on-chain trên Bitcoin
Một đề xuất cải tiến Bitcoin mang tên BIP-110 đang khơi lại cuộc tranh luận kéo dài về việc block space nên được sử dụng như thế nào. Đề xuất này nhắm vào các loại giao dịch không phải thanh toán, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của Ordinals và Runes, và làm nổi bật câu hỏi cốt lõi: Bitcoin là gì?
BIP-110 và cuộc chiến cũ về block space
Một đề xuất cải tiến Bitcoin đang được cộng đồng developer thảo luận sôi nổi — BIP-110 — đặt lại câu hỏi gây chia rẽ nhất trên mạng lưới này: block space của Bitcoin nên được dùng để làm gì?
BIP-110 đề xuất giới hạn các loại giao dịch hợp lệ chỉ còn thanh toán và chuyển tiền ngang hàng (peer-to-peer). Nếu được thông qua, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động ghi dữ liệu on-chain như Ordinals và Runes — hai giao thức hiện chiếm một lượng lớn traffic trên mạng lưới Bitcoin.
Cần nhấn mạnh: BIP-110 là đề xuất đang thảo luận, không phải hard fork đã được lên lịch hay phê duyệt.
Lập luận của phía ủng hộ BIP-110
Nhóm ủng hộ xuất phát từ quan điểm thuần túy về chức năng của Bitcoin: mạng lưới này sinh ra để phục vụ thanh toán và lưu trữ giá trị. Theo logic đó, các giao dịch mang dữ liệu inscription bị xem là lạc khỏi mục đích cốt lõi.
Luận điểm thực tiễn được đưa ra là khi block space bị chiếm dụng bởi traffic phi thanh toán, người dùng thông thường có thể phải đối mặt với phí giao dịch cao hơn và thời gian xác nhận chậm hơn.
Một số ước tính cho thấy hoạt động liên quan đến inscription — bao gồm Ordinals và Runes — từng chiếm hơn hai phần ba tổng lượng traffic trên mạng lưới Bitcoin ở một số thời điểm. Con số này lý giải tại sao tranh cãi liên tục tái xuất hiện.
Lập luận của phía phản đối
Nhóm phản đối BIP-110, chủ yếu là cộng đồng Ordinals và Runes, đứng trên nguyên tắc permissionless — tức là mạng lưới không cần (và không nên) phân xét xem một giao dịch hợp lệ có xứng đáng được ghi vào block hay không, miễn là người dùng trả đủ phí và tuân thủ các quy tắc đồng thuận.
Bên cạnh đó, còn một lập luận kinh tế quan trọng: khi block subsidy tiếp tục giảm theo từng kỳ halving, phí giao dịch sẽ trở thành nguồn thu nhập ngày càng thiết yếu cho các miner. Từ góc nhìn này, dù inscription có bị xem là rác hay mang tính đầu cơ, chúng vẫn đóng góp vào việc xây dựng fee market mà Bitcoin sẽ cần trong dài hạn.
Bitcoin là tiền hay là settlement layer?
Nhìn rộng hơn, BIP-110 không chỉ là tranh luận kỹ thuật — nó phản ánh cuộc đối thoại về bản sắc của Bitcoin vẫn chưa có hồi kết: mạng lưới này chỉ là một hệ thống tiền tệ, hay là một lớp thanh toán mở nơi bất kỳ giao dịch hợp lệ nào cũng có thể cạnh tranh bình đẳng?
Quá trình phát triển của Bitcoin vốn được thiết kế chậm, thận trọng và khó bị tác động bởi một nhóm nhỏ. Một ý tưởng kỹ thuật có thể tạo ra nhiều tiếng ồn mà không bao giờ trở thành chính sách mạng lưới.
Dù BIP-110 có tiến xa hay không, cuộc tranh luận xung quanh nó sẽ tiếp tục định hình cách người dùng, miner và developer nhìn nhận tương lai của Bitcoin.
Bài viết dựa trên thông tin từ kho lưu trữ Bitcoin BIPs GitHub.
/ Bài viết liên quan
Michael Saylor: Bitcoin có thể tăng 100 lần, nhưng thay đổi quy tắc sẽ là mối đe dọa lớn nhất
Michael Saylor, Chủ tịch điều hành Strategy Inc., nhận định Bitcoin có tiềm năng tăng trưởng 100 lần và trở thành nền tảng của vốn toàn cầu. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng mối đe dọa lớn nhất với mạng lưới không đến từ bên ngoài mà là những nỗ lực thay đổi quy tắc đồng thuận từ bên trong.
Zcash kích hoạt Ironwood, di chuyển 1,8 tỷ USD khỏi Orchard Pool
Zcash đã kích hoạt nâng cấp mạng Ironwood (NU6.3) vào ngày 28/7 tại block 3.428.143, thay thế shielded pool Orchard bằng hệ thống mới an toàn hơn. Nâng cấp này bao gồm pool Ironwood riêng biệt, định dạng giao dịch mới và một checkpoint kế toán bắt buộc, đồng thời yêu cầu di chuyển khoảng 1,8 tỷ USD tài sản sang môi trường mới.
Hãng hàng không Emirates chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin và tiền mã hóa
Emirates, hãng hàng không có trụ sở tại Dubai, chính thức cho phép khách hàng đặt vé bằng Bitcoin và các tài sản kỹ thuật số khác thông qua hợp tác với Crypto.com. Tính năng này hiện chỉ áp dụng cho cư dân UAE đủ điều kiện, thanh toán bằng đồng Dirham. Động thái này cũng hỗ trợ mục tiêu số hóa 90% giao dịch của Dubai vào cuối năm 2026.
BTC rơi xuống $62.684, thanh lý $134 triệu lệnh long trước tuần Fed
Bitcoin bất ngờ lao dốc vào thứ Ba, chạm đáy trong ngày tại $62.684 trước khi hồi phục nhẹ về vùng $63.600. Đợt điều chỉnh khiến hơn $134 triệu USD lệnh long bị thanh lý, diễn ra đúng lúc thị trường bước vào tuần macro quan trọng nhất mùa hè với loạt sự kiện từ Fed.