Bitcoin và thị trường dầu mỏ đối mặt nguy cơ 'Thứ Hai Đen' sau khi đàm phán Mỹ-Iran đổ vỡ

Đàm phán Mỹ-Iran sụp đổ, thị trường nín thở chờ thứ Hai

Các thị trường crypto và năng lượng đang trong trạng thái cảnh giác cao độ trước nguy cơ xảy ra một phiên bán tháo diện rộng vào thứ Hai — hiện tượng mà giới giao dịch gọi là "Black Monday" (Thứ Hai Đen). Nguyên nhân trực tiếp là vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock, Thụy Sĩ đã đổ vỡ hoàn toàn vào cuối tuần.

Phái đoàn Iran đã từ chối chụp ảnh chung và rời khỏi bàn đàm phán, theo truyền thông nhà nước Iran. Cuộc gặp ban đầu có sự tham gia của Mỹ, Iran, Pakistan và Qatar với mục tiêu gia hạn lệnh ngừng bắn hết hạn ngày 17/6. Tuy nhiên, tuyên bố của Tổng thống Trump — cảnh báo tấn công Iran và đe dọa giới chức Tehran sẽ "không về được nhà" nếu đóng cửa Eo biển Hormuz — đã khiến các cuộc đàm phán tan vỡ.

Hormuz và rủi ro dầu mỏ toàn cầu

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược với khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua mỗi ngày, tương đương gần 20% mức tiêu thụ toàn cầu theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Dù Iran từng đe dọa phong tỏa eo biển vào năm 2011 và 2019 nhưng chưa lần nào thực hiện, việc đàm phán đổ vỡ lần này vẫn phủ bóng lên đà phục hồi mong manh của giá dầu.

Giá dầu Brent đã hạ nhiệt về quanh ngưỡng 80 USD/thùng trong tuần trước, nhưng diễn biến mới có thể đảo chiều xu hướng đó. Phía Iran tuyên bố sẽ không quay lại bàn đàm phán trừ khi ông Trump xin lỗi về các lời đe dọa và Israel rút quân khỏi miền nam Lebanon, theo kênh Al-Mayadeen thân Hezbollah.

Bitcoin giữ vững, nhưng rủi ro vẫn còn đó

Đáng chú ý, thị trường crypto tỏ ra khá bình thản trong phiên cuối tuần. $BTC dao động quanh 64.181 USD vào Chủ nhật, tăng nhẹ trong ngày. $ETH giao dịch quanh mức 1.730 USD.

Khác với thị trường chứng khoán Mỹ — nơi có cơ chế tự động ngắt giao dịch khi S&P 500 giảm 7%, 13% hoặc 20% trong một phiên — crypto không có cơ chế ngắt mạch tương tự. Điều này có nghĩa là bất kỳ đợt bán tháo nào vào thứ Hai cũng sẽ diễn ra liên tục, không bị gián đoạn.

Theo nhà phân tích và trader Ted Pillows, tỷ lệ rủi ro/phần thưởng của việc mua cổ phiếu tại thời điểm này là không thuận lợi. Nhiều tài khoản mạng xã hội cũng đang đặt cược vào kịch bản bán tháo, dù các cảnh báo tương tự trong quá khứ đã không ít lần không thành hiện thực.

Tiền lệ và bài học từ lịch sử

Thuật ngữ "Black Monday" gợi nhớ sự kiện ngày 19/10/1987, khi chỉ số Dow Jones mất 22,6% chỉ trong một phiên giao dịch — mức giảm tệ nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, thị trường đã phục hồi phần lớn mức thiệt hại trong vòng vài tháng sau đó.

Về phía crypto, lịch sử gần đây cho thấy tài sản số thường bán tháo cùng chiều với tài sản rủi ro thay vì đóng vai trò trú ẩn an toàn. Khi Israel tấn công Iran hồi đầu tháng, hơn 1 tỷ USD các vị thế crypto có đòn bẩy đã bị thanh lý chỉ trong một ngày.

Diễn biến tiếp theo cần theo dõi

Qatar và Pakistan vẫn đang làm trung gian hòa giải và cả hai bên đều có lý do để xuống thang. Qatar thông báo khởi động Hội nghị thượng đỉnh Hồ Lucerne và cuộc họp ủy ban cấp cao đầu tiên vào ngày 21/6.

Phiên mở cửa hợp đồng tương lai vào thứ Hai sẽ là bài kiểm tra thực sự đầu tiên cho thị trường. Các nhà giao dịch hiện đang theo dõi sát giá dầu, tình hình Eo biển Hormuz và những tín hiệu tiếp theo từ Tehran hoặc Washington.