Các ngành chịu ảnh hưởng của AI: Từ 55.000 việc làm mới mỗi tháng đến sa thải liên tiếp

Thị trường việc làm đảo chiều tại các ngành chịu tác động của AI

Theo dữ liệu do The Kobeissi Letter công bố, các ngành có mức độ tiếp xúc cao với trí tuệ nhân tạo (AI) đang ghi nhận mức mất việc làm trung bình khoảng 11.000 vị trí mỗi tháng trong ba tháng gần đây nhất. Đây được xem là một trong những tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy tự động hóa đang tái định hình cơ cấu tuyển dụng lao động tri thức (white-collar).

Đảo chiều mạnh so với đỉnh năm 2022

The Kobeissi Letter cho biết kể từ giữa năm 2023, nhóm ngành bị ảnh hưởng chỉ ghi nhận tăng trưởng việc làm ròng trong đúng hai tháng riêng lẻ. Trước đó, vào đỉnh điểm năm 2022, các ngành này từng tạo ra tới 55.000 việc làm mới mỗi tháng.

Nhóm ngành chịu tác động bao gồm nhiều lĩnh vực dịch vụ và kinh tế số: tư vấn quản lý, thiết kế đồ họa, quản trị văn phòng, trung tâm tổng đài, hệ thống máy tính, nhà xuất bản phần mềm, tìm kiếm web, xử lý dữ liệu, sản xuất phim, phát thanh truyền hình, xuất bản và dịch vụ chuẩn bị tài liệu.

Sa thải vì AI lập kỷ lục mới trong tháng 5/2026

Song song với đà giảm tuyển dụng, các thông báo sa thải trực tiếp do AI cũng leo thang đáng kể. Theo số liệu được dẫn lại, tháng 5/2026 ghi nhận 38.579 vị trí bị cắt giảm với lý do AI — mức cao nhất từ trước đến nay theo từng tháng, đồng thời đánh dấu tháng tăng thứ ba liên tiếp.

Tính lũy kế từ đầu năm 2026, AI đã là nguyên nhân của 87.714 vụ cắt giảm, tương đương khoảng 22% tổng số việc làm bị cắt trong tháng 5. Con số này đã vượt qua toàn bộ mức 54.836 vụ của cả năm 2025 — trong khi năm 2026 vẫn còn nhiều tháng phía trước.

Người không dùng AI chịu rủi ro cao hơn

Mặc dù giới chuyên gia vẫn còn tranh luận về quy mô thực sự của tình trạng mất việc làm do AI, một khảo sát độc lập từ Gallup đã chỉ ra mối liên hệ rõ ràng giữa mức độ sử dụng AI và nguy cơ bị sa thải.

Dữ liệu cho thấy những nhân viên không sử dụng AI hoặc sử dụng không thường xuyên có xu hướng bị sa thải cao hơn. Khoảng cách này đặc biệt lớn trong lĩnh vực công nghệ: nhân viên dùng AI ít hơn một lần mỗi tháng có xác suất bị sa thải cao gấp ba lần so với những người dùng AI ít nhất một lần mỗi tháng.

Xu hướng còn tiếp diễn?

Theo The Kobeissi Letter, "tác động của AI lên thị trường lao động đang ngày càng trở nên rõ ràng hơn". Chiều hướng sắp tới phụ thuộc vào các tháng tiếp theo, nhưng tín hiệu ban đầu đã khá nhất quán: AI đang tái định hình cơ cấu việc làm, và những người lao động chậm thích nghi có vẻ đang đối mặt với mức độ rủi ro cao nhất khi làn sóng cắt giảm tiếp tục.