ESMA cảnh báo các nền tảng prediction market có thể bị quản lý chặt tại EU

ESMA phát tín hiệu siết chặt quản lý prediction market

Ngày 3/7/2025, Cơ quan Chứng khoán và Thị trường Châu Âu (ESMA) đã ban hành một tuyên bố chính thức, cảnh báo rằng một số hợp đồng sự kiện (event contracts) được cung cấp trên các nền tảng prediction market có thể bị phân loại là quyền chọn nhị phân (binary options) theo khung pháp lý phái sinh hiện hành của EU.

Cấu trúc hợp đồng là yếu tố then chốt

ESMA nhấn mạnh rằng bản chất pháp lý của một công cụ tài chính được xác định dựa trên cấu trúc kinh tế của nó, không phải tên gọi hay nền tảng phân phối. Nếu một event contract hoạt động theo cơ chế thanh toán nhị phân — tức người dùng nhận một khoản cố định hoặc không nhận gì tùy theo kết quả sự kiện — hợp đồng đó có thể đáp ứng định nghĩa về quyền chọn nhị phân theo Chỉ thị về Thị trường Công cụ Tài chính (MiFID II).

Theo đó, các công ty vận hành nền tảng prediction market được yêu cầu phải tự đánh giá pháp lý đối với từng sản phẩm đang cung cấp, đồng thời đảm bảo tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ cấp phép, công bố thông tin và bảo vệ nhà đầu tư theo quy định EU.

Bối cảnh: Prediction market bùng nổ sau chu kỳ bầu cử

Tuyên bố của ESMA được đưa ra trong bối cảnh các nền tảng prediction market — đặc biệt là những nền tảng hoạt động trên blockchain như Polymarket — ghi nhận mức tăng trưởng người dùng mạnh mẽ sau các sự kiện chính trị lớn tại Mỹ và châu Âu. Người dùng có thể đặt cược vào kết quả của các sự kiện thực tế, từ bầu cử, phán quyết tòa án cho đến các chỉ số kinh tế vĩ mô.

Trước đây, nhiều nền tảng này hoạt động trong vùng xám pháp lý, đặc biệt tại châu Âu, nơi chưa có khung quy định riêng biệt cho loại hình này. Động thái của ESMA cho thấy cơ quan này đang tìm cách áp dụng quy định hiện hành thay vì chờ đợi lập pháp mới.

Tác động tiềm tàng với ngành

Nếu các event contract bị xếp vào nhóm quyền chọn nhị phân, các nền tảng sẽ phải đối mặt với loạt yêu cầu nghiêm ngặt, bao gồm:

• Xin cấp phép hoạt động như một công ty đầu tư theo MiFID II
• Tuân thủ các quy tắc bảo vệ nhà đầu tư bán lẻ
• Thực hiện nghĩa vụ công bố rủi ro và giới hạn đòn bẩy
• Có thể phải hạn chế tiếp cận đối với người dùng bán lẻ tại EU

Đáng chú ý, quyền chọn nhị phân đã từng bị ESMA cấm bán cho nhà đầu tư bán lẻ theo biện pháp can thiệp sản phẩm năm 2018, vốn được gia hạn nhiều lần kể từ đó.

Phản ứng của thị trường

Tuyên bố của ESMA chưa mang tính ràng buộc pháp lý nhưng được xem là tín hiệu rõ ràng về hướng giám sát sắp tới. Các chuyên gia pháp lý trong ngành nhận định rằng các nền tảng prediction market hoạt động tại EU nên chủ động rà soát danh mục sản phẩm và tham vấn cơ quan quản lý địa phương để tránh rủi ro xử phạt.