ESMA cảnh báo nhiều hợp đồng thị trường dự đoán có thể bị cấm với nhà đầu tư lẻ EU

ESMA phát đi cảnh báo về hợp đồng thị trường dự đoán

Cơ quan Quản lý Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA) vừa đưa ra cảnh báo chính thức, cho rằng nhiều hợp đồng sự kiện đang lưu hành trên các nền tảng thị trường dự đoán có thể đã nằm trong diện bị cấm đối với nhà đầu tư bán lẻ tại Liên minh châu Âu.

Không thể lách luật bằng cách đổi tên sản phẩm

Theo ESMA, các công ty không thể né tránh quy định tài chính EU bằng cách tiếp thị những sản phẩm mang bản chất nhị phân (binary-style) dưới danh nghĩa "hợp đồng sự kiện" thay vì gọi đúng tên là công cụ phái sinh. Cơ quan này khẳng định bản chất kinh tế của sản phẩm — chứ không phải nhãn hiệu thương mại — mới là căn cứ để xác định nghĩa vụ tuân thủ pháp lý.

Đây là một tín hiệu rõ ràng cho thấy giới quản lý châu Âu đang tăng cường rà soát các nền tảng thị trường dự đoán, vốn đã bùng nổ mạnh mẽ trong thời gian gần đây, đặc biệt sau sự thành công của các nền tảng như Polymarket.

Tác động đối với thị trường dự đoán crypto

Các nền tảng thị trường dự đoán cho phép người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện trong tương lai — từ kết quả bầu cử, giá tài sản, đến các sự kiện thể thao. Trong hệ sinh thái crypto, nhiều nền tảng dạng này hoạt động trên nền tảng blockchain và sử dụng hợp đồng thông minh để thanh toán tự động.

Tuy nhiên, theo phân tích của ESMA, nếu cấu trúc thanh toán của hợp đồng sự kiện tương tự quyền chọn nhị phân — vốn đã bị cấm bán cho nhà đầu tư lẻ theo quy định MiFID II và các quy tắc bảo vệ nhà đầu tư của EU — thì sản phẩm đó cần phải tuân thủ các nghĩa vụ tương đương.

Bối cảnh pháp lý tại EU

EU hiện đã có khung pháp lý MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation) điều chỉnh tài sản kỹ thuật số, song các công cụ phái sinh và sản phẩm đòn bẩy vẫn chịu sự điều tiết riêng của MiFID II. Quyền chọn nhị phân từng bị ESMA tạm cấm vào năm 2018 và sau đó nhiều quốc gia thành viên duy trì lệnh cấm vĩnh viễn ở cấp độ quốc gia.

Cảnh báo lần này của ESMA cho thấy cơ quan quản lý đang chủ động lấp các khoảng trống pháp lý trước khi các sản phẩm mới kịp phổ biến rộng rãi trong nhóm nhà đầu tư bán lẻ — nhóm được coi là dễ tổn thương hơn trước rủi ro tài chính.

Phản ứng từ ngành

Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh các nền tảng thị trường dự đoán đang tìm cách mở rộng sang thị trường châu Âu. Giới quan sát nhận định động thái của ESMA có thể buộc một số nền tảng phải điều chỉnh cấu trúc sản phẩm hoặc hạn chế tiếp cận với người dùng EU, ít nhất cho đến khi có hướng dẫn pháp lý rõ ràng hơn.