IPO SpaceX: Thợ hàn thành triệu phú, chuyên gia cảnh báo rủi ro hậu niêm yết

SpaceX IPO: Thợ Hàn Nhập Cư Sắp Trở Thành Triệu Phú

IPO của SpaceX dự kiến diễn ra vào tuần tới trên sàn Nasdaq với mã ticker SPCX, chào bán 555,6 triệu cổ phiếu ở mức giá 135 USD/cổ phiếu. Thương vụ nhắm mục tiêu huy động 75 tỷ USD, định giá công ty tên lửa của Elon Musk ở mức 1,77 nghìn tỷ USD — mức định giá IPO lớn nhất trong lịch sử.

Câu Chuyện Của Juan Hernandez

Một trong những câu chuyện nổi bật nhất xung quanh sự kiện này là trường hợp của Juan Hernandez, thợ hàn nhập cư từ Mexico. Theo Wall Street Journal, Hernandez gia nhập SpaceX năm 2015 với tư cách nhà thầu, mức lương 28 USD/giờ. Ông nhận được gói cổ phiếu trị giá 10.000 USD, vesting trong 5 năm, đồng thời tiếp tục mua thêm cổ phần qua khấu trừ lương.

Năm 2020, ông bán một phần cổ phần để mua bất động sản tại Texas. Phần còn lại tăng trưởng cùng công ty, hiện có giá trị khoảng 880.000 USD.

"Điều này đã đặt tôi vào một vị thế thoải mái cho cả cuộc đời", Hernandez chia sẻ với WSJ. Ông hiện làm việc tại đối thủ Blue Origin.

Hàng Nghìn Công Nhân Kỹ Thuật Hưởng Lợi

Justin Lopas, đồng sáng lập kiêm COO của Base Power và cựu nhân viên SpaceX, cho biết trên X rằng phần lớn thợ hàn và kỹ thuật viên của SpaceX sẽ nhận về từ sáu đến bảy con số. Theo ông, đây là minh chứng cho việc hàng nghìn người lao động — vốn truyền thống không có cơ hội sở hữu cổ phần công ty — nay được hưởng lợi trực tiếp từ tăng trưởng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, các insider vẫn phải tuân thủ thời gian lock-up, bao gồm cả toàn bộ cổ phần của Elon Musk. Nhà đầu tư bán lẻ bên ngoài cũng đối mặt với các điều kiện tiếp cận riêng theo quy định của Fidelity.

Chuyên Gia Cảnh Báo: IPO Không Phải Lúc Nào Cũng Sinh Lời

Joshua Roberts, phóng viên thị trường vốn của The Economist, nhận định:

"IPO thường là khoản đầu tư tồi cho nhà đầu tư thông thường. Có rất nhiều hype xung quanh chúng... Nhìn chung, IPO có xu hướng hoạt động kém hơn phần còn lại của thị trường theo thời gian... Thời điểm tốt nhất cho người bán không nhất thiết là thời điểm tốt nhất cho người mua."

Nghiên cứu của Giáo sư Jay Ritter (Đại học Florida) cũng chỉ ra rằng các công ty IPO thường tụt hậu so với thị trường chung trong 3 năm sau niêm yết.

Định Giá Và Áp Lực Từ Quỹ Chỉ Số

Mức định giá 1,77 nghìn tỷ USD tương đương khoảng 90 lần doanh thu hàng năm, theo Roberts — một con số khiến nhiều nhà phân tích đặt câu hỏi về tính hợp lý. Các nhà cung cấp chỉ số cũng có kế hoạch đưa cổ phiếu SPCX vào benchmark nhanh chóng, trong một số trường hợp chỉ sau 5 ngày niêm yết, khiến các quỹ chỉ số có thể phải mua vào trong giai đoạn biến động cao. Hiện tại, SpaceX vẫn bị loại khỏi chỉ số S&P 500 do các quy tắc điều kiện.

Đáng chú ý, thị trường crypto đã bắt đầu định giá SpaceX trước khi niêm yết thông qua các công cụ phái sinh và token liên quan.

Nhận Định

Với những người lao động như Hernandez, khoản lợi nhuận phần lớn đã được đảm bảo. Với nhà đầu tư mới, những tuần tới sẽ cho thấy liệu IPO lớn nhất lịch sử có thể phá vỡ thành tích yếu kém truyền thống của nhóm tài sản này hay không.