Lễ hội mua sắm giữa năm tại Trung Quốc phản ánh nhu cầu yếu và vai trò ngày càng lớn của AI trong thương mại điện tử

Bức tranh tiêu dùng thương mại điện tử Trung Quốc năm 2024

Lễ hội mua sắm giữa năm 618 — sự kiện thương mại điện tử lớn thứ hai tại Trung Quốc sau Ngày Độc thân (11/11) — đã để lại nhiều dấu hỏi về sức mua của người tiêu dùng nội địa. Các số liệu sơ bộ cho thấy tổng giá trị giao dịch (GMV) của toàn ngành tăng trưởng chậm lại so với các năm trước, phản ánh xu hướng tiêu dùng thận trọng hơn trong bối cảnh kinh tế vĩ mô vẫn chưa hoàn toàn ổn định.

Nhiều nhà phân tích nhận định rằng người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng phân tán lựa chọn giữa nhiều nền tảng, từ Tmall, JD.com, Pinduoduo đến các ứng dụng thương mại livestream như Douyin (TikTok phiên bản Trung Quốc). Sự cạnh tranh khốc liệt buộc các sàn phải liên tục đưa ra chiết khấu sâu hơn, gây áp lực lên biên lợi nhuận.

AI xâm nhập mạnh vào thương mại điện tử

Bất chấp đà suy yếu của nhu cầu, điểm nổi bật trong mùa 618 năm nay là mức độ tích hợp công nghệ AI vào hầu hết các khâu của chuỗi giá trị thương mại điện tử. Các nền tảng lớn đã triển khai:

• Chatbot và trợ lý mua sắm AI cá nhân hóa theo hành vi người dùng
• Công cụ tạo nội dung tiếp thị tự động hỗ trợ nhà bán hàng
• Hệ thống gợi ý sản phẩm thông minh dựa trên dữ liệu lịch sử mua hàng
• Quản lý tồn kho và logistics dự đoán bằng mô hình học máy

Theo các báo cáo ngành, nhiều nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc hiện đầu tư mạnh vào AI tạo sinh (Generative AI) để cải thiện trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa chi phí vận hành. Xu hướng này được kỳ vọng sẽ định hình lại cách người tiêu dùng tương tác với các sàn mua sắm trực tuyến trong những năm tới.

Thách thức pháp lý và biến động thị trường

Song song với sự bùng nổ của AI, các cơ quan quản lý Trung Quốc đang tăng cường giám sát hoạt động thu thập dữ liệu và sử dụng thuật toán trong thương mại điện tử. Khung pháp lý mới về bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy định về quảng cáo kỹ thuật số buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược AI của mình.

Đối với thị trường crypto và blockchain, diễn biến trên cho thấy mối liên hệ gián tiếp đáng chú ý. Sự suy yếu của tiêu dùng nội địa Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến khối lượng giao dịch trên các sàn giao dịch tập trung (CEX) phục vụ thị trường châu Á. Đồng thời, xu hướng ứng dụng AI của các tập đoàn thương mại điện tử lớn cũng mở ra tiềm năng cho các dự án AI + blockchain trong tương lai.

Nhận định từ giới phân tích

Một số nhà phân tích cho rằng mùa mua sắm 618 năm nay đánh dấu bước chuyển giao chiến lược từ tăng trưởng volume sang tăng trưởng chất lượng. Các nền tảng không còn chỉ cạnh tranh bằng giá mà đang chuyển sang cạnh tranh bằng công nghệ và trải nghiệm người dùng — với AI là trọng tâm chính.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở việc khôi phục niềm tin tiêu dùng. Khi kinh tế vĩ mô chưa cho thấy tín hiệu phục hồi rõ ràng, cả người bán lẫn nhà đầu tư đều thận trọng quan sát động thái tiếp theo của thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới.