MiCA châu Âu: Hai năm không duyệt một token ART nào

MiCA và 'khoảng trống' ART sau hai năm

Kể từ khi các quy định trong Đạo luật Thị trường Tài sản Tiền mã hóa (MiCA) của EU chính thức có hiệu lực vào tháng 6/2024, không một tổ chức nào được phê duyệt để phát hành token tham chiếu tài sản (ART). Đây là loại stablecoin được đảm bảo bởi nhiều tài sản cùng lúc — chẳng hạn rổ tiền tệ, hàng hóa, hoặc kết hợp cả hai — thay vì chỉ neo theo một đồng tiền pháp định duy nhất.

Các ví dụ về ART bao gồm token được đảm bảo bởi:

• Rổ tiền tệ (ví dụ: 50% euro, 50% USD)
• Vàng hoặc hàng hóa khác
• Tổ hợp tài sản bao gồm tiền tệ, hàng hóa và crypto

Nguồn gốc từ sự kiện Libra

Toàn bộ Tiêu đề III trong MiCA — phần lớn nhất dành riêng cho ART — được soạn thảo sau khi Facebook công bố dự án Libra năm 2019. Thiết kế rổ tiền tệ của Libra đã gây lo ngại nghiêm trọng cho các ngân hàng trung ương châu Âu, thúc đẩy Brussels đề xuất MiCA vào năm 2020. Dự án Libra, sau đổi tên thành Diem, đóng cửa đầu năm 2022 — nhưng bộ quy tắc mà nó để lại vẫn còn đó.

Yêu cầu pháp lý quá nặng nề

Theo quy định hiện hành, tổ chức phát hành ART phải duy trì quỹ dự phòng tối thiểu 350.000 euro hoặc 2% tổng dự trữ, tùy mức nào cao hơn. Nghiêm ngặt hơn, khi một token vượt ngưỡng 1 triệu giao dịch và 200 triệu euro thanh toán mỗi ngày, tổ chức phát hành buộc phải ngừng phát hành mới. Các ART bị xem là "có tầm quan trọng hệ thống" còn chịu sự giám sát trực tiếp từ Cơ quan Ngân hàng châu Âu (EBA).

Theo phân tích của Patrick Hansen, Giám đốc Chiến lược và Chính sách EU tại Circle, thanh ghi ART vẫn trống sau hai năm là dấu hiệu thất bại về mặt cấu trúc, không đơn giản là áp dụng chậm. "Danh mục này cần được điều chỉnh để khả thi trong thực tế, hoặc xóa bỏ. Quy định không nên tồn tại chỉ vì mục đích quy định", ông viết.

Thị trường vẫn tăng trưởng — bên ngoài EU

Trong khi ART đứng yên, các stablecoin loại EMT (e-money token) — chỉ được đảm bảo bởi một đồng tiền pháp định — đã tăng lên 21 tổ chức được cấp phép, từ mức 19 vào tháng 3. Số lượng nhà cung cấp dịch vụ tài sản crypto (CASP) được cấp phép cũng đạt 280 theo đăng ký mới nhất của ESMA.

Đáng chú ý, hai sản phẩm mà Tiêu đề III được viết để quản lý — Tether Gold (XAUT) và PAX Gold (PAXG) — đang giao dịch hoàn toàn ngoài phạm vi EU với vốn hóa kết hợp đạt 4,4 tỷ USD, lọt top 50 tài sản crypto toàn cầu.

Sửa hay bỏ?

Cuộc tranh luận hiện có một mốc thời gian cụ thể: tham vấn của Ủy ban châu Âu về đánh giá lại MiCA đóng cửa vào ngày 31/8/2025, và một báo cáo — có thể kèm đề xuất lập pháp — dự kiến được công bố vào giữa năm 2027.

Lập luận bãi bỏ khá đơn giản: hai năm không có người đăng ký, trong khi stablecoin fiat đã có chỗ đứng dưới quy định EMT. Tuy nhiên, sự chặt chẽ này là có chủ ý — giới hạn thanh toán được thiết kế để ngăn token ngoại tệ thay thế đồng euro, và MiCA cho phép ECB gắn cờ bất kỳ ART nào đe dọa chính sách tiền tệ.

Nhiều nhà quan sát cho rằng giải pháp sửa chữa hợp lý hơn là bãi bỏ: một chế độ nhẹ hơn cho token hàng hóa như token vàng — vốn ít đe dọa đến đồng euro — trong khi vẫn giữ nguyên giới hạn cho rổ tiền tệ, có thể là đủ để thu hút người đăng ký đầu tiên. Một thanh ghi trống là lỗi thiết kế; một thanh ghi bị xóa sẽ là cánh cửa bị khóa chặt.