MiCA chỉ là khởi đầu: Thị trường crypto EU đối mặt thử thách thực sự

Thời hạn MiCA qua đi, cuộc chơi thực sự mới bắt đầu

Ngày 1/7/2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi giai đoạn chuyển tiếp của Quy định Thị trường Tài sản Crypto (MiCA) chính thức khép lại. Các công ty không có giấy phép Nhà cung cấp Dịch vụ Tài sản Crypto (CASP) hợp lệ buộc phải rời khỏi thị trường châu Âu. Các cơ chế đăng ký tạm thời theo luật quốc gia — vốn giúp nhiều doanh nghiệp kéo dài hoạt động — cũng hết hiệu lực vào đúng ngày này.

Trong một buổi tọa đàm do BeInCrypto tổ chức, các lãnh đạo từ Tesseract và Wincent cùng với đại diện cấp cao của Viện Ethereum châu Âu nhận định: giấy phép chỉ là tấm vé vào cửa, không phải đích đến.

Thị trường co lại 90% sau MiCA

Theo James Harris, CEO của Tesseract — công ty quản lý tài sản đã được cấp phép CASP — mức độ thanh lọc diễn ra mạnh mẽ hơn dự kiến. Trước đây, châu Âu có khoảng 2.700 nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP) đã đăng ký. Tuy nhiên, sổ đăng ký của ESMA chỉ ghi nhận hơn 200 CASP tính đến thời điểm diễn ra tọa đàm — tức mức giảm lên tới xấp xỉ 90%.

Harris cũng cho rằng vận hành một CASP phức tạp hơn từ 10 đến 15 lần so với hoạt động như một VASP thông thường.

Ryan Miller, Giám đốc APAC của nhà tạo lập thị trường Wincent, nhận xét rằng con số này phản ánh thực tế: nhiều doanh nghiệp không đặt tuân thủ pháp lý lên hàng đầu. Theo ông, nếu toàn bộ tổ chức không cùng hướng tới mục tiêu đó, kết quả là 90% doanh nghiệp sẽ phải đóng cửa.

Thực thi — yếu tố quyết định giá trị của sự tuân thủ

Tâm điểm chú ý hiện chuyển từ hàng đợi xin cấp phép sang công tác giám sát thực tế. Harris cảnh báo rằng các công ty đã được cấp phép vẫn chịu bất lợi cạnh tranh khi các đối thủ offshore tiếp tục phục vụ người dùng châu Âu mà không chịu ràng buộc tương đương. Theo ông, toàn bộ nỗ lực tuân thủ sẽ trở nên vô nghĩa nếu cơ quan quản lý không ban hành lệnh đình chỉ với các tổ chức vi phạm.

Một số diễn biến gần đây cho thấy bức tranh còn phức tạp: Bybit hạn chế giao dịch tại Khu Kinh tế châu Âu (EEA) sau khi Binance rút lui, trong khi Tether (USDT) bị hủy niêm yết tại nhiều sàn trong khu vực. Ở chiều ngược lại, ESMA bổ sung 37 công ty trong đầu tháng 7, nâng tổng số CASP được cấp phép lên 280 đơn vị, bao gồm cả Standard Chartered.

Thị trường hội tụ và MiCA 2 đã xuất hiện

Vyara Savova, chuyên gia chính sách cấp cao tại Viện Ethereum châu Âu, nhận định thị trường đang có xu hướng tập trung vào các tổ chức lớn hơn. Một số quốc gia thành viên nổi lên như trung tâm cấp phép, trong khi các nước như Ba Lan bước vào thời điểm chốt với zero CASP được cấp phép do vướng mắc lập pháp trong nước.

Đáng chú ý hơn, bản thân MiCA đã được đưa trở lại bàn thảo luận. Ủy ban châu Âu đang tiến hành tham vấn về MiCA 2 — đợt xem xét quy định kế tiếp — với thời hạn phản hồi được gia hạn từ 31/8 sang 30/9. Trong bối cảnh đó, việc Ripple vừa nhận được giấy phép MiCA cho thấy các công ty lớn vẫn đặt cược vào khuôn khổ này.

Theo Savova, sự trưởng thành của thị trường mà ngành công nghiệp crypto từng kỳ vọng đang dần hiện thực hóa — nhưng câu trả lời cuối cùng nằm ở việc các cơ quan quản lý quốc gia có thực sự xử lý các nhà cung cấp không tuân thủ hay không.