Mỹ bán euro để cứu đồng yên, châu Âu chỉ biết sau khi giao dịch xong

Mỹ chọn euro thay vì USD để can thiệp

Bộ Tài chính Mỹ tuần trước đã bán euro, không phải USD, nhằm hỗ trợ đồng yên Nhật đang suy yếu. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chỉ nắm được thông tin về giao dịch này sau khi nó đã hoàn tất. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Chủ tịch ECB Christine Lagarde chỉ trao đổi về động thái này một ngày sau đó — thời điểm Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York đã thực hiện xong lệnh bán thay mặt Bộ Tài chính.

Vì sao Washington chọn euro thay vì đồng bạc xanh

Theo truyền thống kể từ sau Thế chiến II, các ngân hàng trung ương phương Tây thường tham vấn lẫn nhau và lên kế hoạch can thiệp tiền tệ trước khi hành động. Lần này, Washington đã phá vỡ thông lệ đó khi chỉ thông báo cho ECB sau khi giao dịch đã khép lại.

Cặp tỷ giá USD/JPY giảm mạnh từ khoảng 163 xuống dưới 158 vào cuối tháng 7, và đã ổn định quanh mức 158,40 tính đến ngày 7/8.

Việc lựa chọn euro thay vì USD được cho là có chủ đích. Nếu bán USD, động thái này có thể bị hiểu là Mỹ đang rút lui khỏi chính sách đồng USD mạnh mà ông Bessent theo đuổi. Do đó, Bộ Tài chính đã sử dụng dự trữ euro thay thế. Một số nhà phân tích cho rằng quy tắc giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) của đồng yên không còn hiệu lực như trước, tạo thêm áp lực buộc Washington phải bảo vệ đồng yên bằng các biện pháp khác. Ông Bessent sau đó đã trực tiếp giải thích về đợt can thiệp này. Trong khi đó, một số chuyên gia kinh tế liên hệ động thái trên với lo ngại rằng Nhật Bản có thể bán trái phiếu Kho bạc Mỹ để đáp trả.

Phản ứng của châu Âu trước việc bị gạt ra ngoài

Các quan chức cấp cao của ECB gọi sự việc này là một bước phá vỡ khỏi truyền thống phối hợp đã kéo dài hàng thập kỷ. Một nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận mô tả đây là tình huống chưa từng có tiền lệ.

Một người phát ngôn của Bộ Tài chính Mỹ đã lên tiếng bảo vệ quyết định này, cho biết các quyết định về việc phân bổ Quỹ Bình ổn Hối đoái (Exchange Stabilization Fund) do Bộ Tài chính Mỹ đưa ra, dựa trên đánh giá của Bộ Tài chính và Fed về thanh khoản thị trường, định giá và các yếu tố liên quan khác.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump đã phản bác các chỉ trích, cho rằng Washington luôn tôn trọng tính bảo mật trong các cuộc trao đổi với đối tác nước ngoài, đồng thời so sánh cách tiếp cận này với cách ECB xử lý vụ việc.

Tác động thị trường và diễn biến tiếp theo

Đợt can thiệp đã đẩy tỷ giá yên từ khoảng 164 yên/USD xuống còn khoảng 158 yên/USD. Thị trường chứng khoán Nhật Bản chỉ ghi nhận mức sụt giảm nhẹ trước cú sốc này.

Giới giao dịch hiện định giá khả năng 44% Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sẽ tăng lãi suất vào tháng 9. Thống đốc BoJ Kazuo Ueda đã nhắc đến rủi ro lạm phát gia tăng như một lý do cần thận trọng.

Sự việc để lại nhiều câu hỏi cho giới hoạch định chính sách châu Âu về việc liệu đây có phải là trường hợp cá biệt hay không, đồng thời có thể là dấu hiệu cho thấy cách chính quyền Trump sẽ xử lý các vấn đề phòng vệ tiền tệ với đồng minh trong thời gian tới.