Nên Mua Cổ Phiếu SpaceX? Phố Wall Cảnh Báo Về Đợt Giảm Sau IPO

Bối Cảnh IPO Lịch Sử Của SpaceX

SpaceX (NASDAQ: SPCX) chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq vào ngày 12 tháng 6 với giá $135/cổ phiếu, trở thành IPO lớn nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán. Ngay trong những ngày giao dịch đầu tiên, cổ phiếu đã được đẩy lên vượt mốc $200, thu hút sự quan tâm lớn từ nhà đầu tư trên toàn cầu.

Khoảng Cách Định Giá – Vấn Đề Cốt Lõi

Tại thời điểm viết bài, SPCX đang giao dịch quanh mức $201, tương ứng vốn hóa thị trường khoảng $2.66 nghìn tỷ so với doanh thu lũy kế chỉ ~$19.3 tỷ. Đồng nghĩa tỷ lệ giá trên doanh thu (P/S) đạt khoảng 115, cao hơn 95% so với Palantir – vốn là cổ phiếu đắt nhất trong chỉ số S&P 500.

Morningstar đã thực hiện mô hình chiết khấu dòng tiền (DCF) và đưa ra mức định giá hợp lý khoảng $780 tỷ, tức chưa đến một nửa so với mục tiêu IPO. Tập đoàn cũng mô hình ba kịch bản cho mảng trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo của SpaceX, với kịch bản lạc quan nhất chỉ được gán xác suất 7%.

Nhà phân tích Nicolas Owens của Morningstar nhận định: "Chúng tôi cho rằng công ty đã được định giá quá cao một cách đáng kể và nhà đầu tư sẽ có cơ hội mua cổ phiếu ở mức hấp dẫn hơn sau khi IPO diễn ra."

Lịch Sử IPO Nói Gì?

Trong số 15 IPO lớn nhất nước Mỹ kể từ năm 2006, trung bình cổ phiếu giảm 50% tại một thời điểm trong năm đầu tiên và đóng cửa năm đó ở mức thấp hơn 33% so với giá IPO.

Áp dụng vào SpaceX, một khoản đầu tư $10,000 ở mức giá hiện tại sẽ có thể chỉ còn ~$4,000 tại điểm thấp nhất và dưới $5,300 vào tháng 6/2027 nếu xu hướng lịch sử lặp lại. Goldman Sachs cũng chỉ ra rằng để duy trì mức định giá $1.75 nghìn tỷ đến năm 2030, SpaceX cần đạt doanh thu hàng năm trên $100 tỷ, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) trên 40%.

Rủi Ro Quản Trị Và Sự Chia Rẽ Phố Wall

Elon Musk nắm giữ hơn 5.5 tỷ cổ phiếu Class B, mỗi cổ phiếu mang 10 quyền biểu quyết, giúp ông kiểm soát khoảng 85% quyền biểu quyết của SpaceX. Điều này có nghĩa nhà đầu tư bán lẻ gần như không có tiếng nói trong việc điều hành công ty.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, thành viên cấp cao của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, đã lên tiếng phản đối sau đợt niêm yết: "SEC dưới thời Trump đã phê duyệt một IPO với các con số mà các nhà phân tích gọi là 'vô nghĩa'. Thế giới sẽ có tỷ phú đầu tiên trong khi người dân Mỹ đang vật lộn từng đồng để dành cho hưu trí."

Phố Wall Đang Nói Gì?

Năm nhà phân tích đã công bố dự báo giá mục tiêu 12 tháng cho SPCX kể từ IPO. Đồng thuận hiện tại ở mức $164, thấp hơn khoảng 18% so với giá giao dịch hiện tại:

• CFRA: Mua bán (Sell) – mục tiêu $63
• ARK Invest (Cathie Wood): Bi quan – dự báo giá trị doanh nghiệp đạt $2.5 nghìn tỷ vào 2030 nếu Starlink, Starship và AI quỹ đạo đều thành công

Phạm vi dự báo giá cho thấy thị trường đã phản ánh kịch bản tốt nhất có thể, và bất kỳ ai mua vào thời điểm này về cơ bản đang trả giá cho các kết quả chỉ có 7% khả năng xảy ra.

Kết Luận

Dữ liệu hiện tại nghiêng mạnh về phía kiên nhẫn. Với đa số nhà đầu tư bán lẻ, câu trả lời cho vấn đề này có thể đơn giản là: chưa phải lúc, chưa ở mức giá này. Chờ đợi đợt điều chỉnh mà cả lịch sử IPO lẫn phân tích của Morningstar đều dự đoán có thể là lựa chọn khôn ngoan hơn, đồng thời tạo thêm biên độ an toàn phòng trường hợp trung tâm dữ liệu AI quỹ đạo cần thời gian dài hơn dự kiến (sau 2028) để đi vào hoạt động thực tế.