Người dự đoán bong bóng 2008 cảnh báo cổ phiếu Mỹ có thể giảm 70%

Jeremy Grantham: Bong bóng AI đẩy thị trường Mỹ đến ngưỡng nguy hiểm

Jeremy Grantham, đồng sáng lập quỹ đầu tư GMO và là người đã dự báo chính xác bong bóng dot-com năm 2000 lẫn bong bóng nhà đất Mỹ năm 2007, vừa đưa ra cảnh báo mới trên CNBC. Theo nhà chiến lược kỳ cựu này, bong bóng AI đang đẩy định giá cổ phiếu Mỹ lên mức đắt nhất trong lịch sử nước Mỹ, và một đợt điều chỉnh sâu là điều khó tránh khỏi.

Định giá vượt ngưỡng lịch sử

Grantham chỉ ra rằng tỷ lệ giá/lợi nhuận (P/E) của thị trường từ năm 2010 đến nay đã cao hơn trung bình thế kỷ trước hơn 60%, một phần do chính sách tiền tệ siêu nới lỏng kéo dài nhiều năm.

Ông không phủ nhận tiềm năng biến đổi của AI, nhưng nhận định rằng niềm tin gần như tuyệt đối vào công nghệ này đang thúc đẩy làn sóng đầu tư thái quá và nguy hiểm, phản ánh lo ngại bong bóng AI ngày càng lan rộng trên Phố Wall. Theo mô hình bong bóng của ông, mọi đỉnh đầu cơ trong lịch sử đều đã quay về mức xu hướng dài hạn. Từ đó, ông ước tính mức giảm của những cổ phiếu tăng mạnh nhất có thể tiệm cận 70% hơn là 50%.

Grantham thừa nhận thời điểm xảy ra rất khó đoán, có thể từ hai tuần đến hai năm tới. Đáng chú ý, nhà đầu tư tỷ phú Ray Dalio cũng đã lên tiếng cảnh báo về các rủi ro thanh khoản tương tự.

Tác động đến thị trường crypto

Một đợt tháo chạy khỏi tài sản rủi ro với biên độ 70% sẽ không chỉ giới hạn trong thị trường chứng khoán. Bitcoin (BTC) hiện đang giao dịch với tương quan chặt chẽ so với nhóm cổ phiếu công nghệ, khiến crypto thường là nhóm tài sản bị bán tháo đầu tiên và mạnh nhất trong các đợt giảm rủi ro diện rộng.

Dấu hiệu căng thẳng đã xuất hiện. Theo Galaxy Research, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ ghi nhận dòng tiền rút ròng kỷ lục 6,35 tỷ USD trong 30 ngày tính đến giữa tháng 6. Tại thời điểm đó, BTC giao dịch quanh mức 59.663 USD.

Về phần mình, Grantham tiếp tục bác bỏ giá trị của crypto, nhận định Bitcoin về cơ bản không có giá trị nội tại và sẽ tiến về 0. Ông ưu tiên các danh mục bao gồm cổ phiếu ngoài Mỹ, trái phiếu và kim loại quý thay vì các tài sản Mỹ đang định giá cao.

Luồng ý kiến trái chiều

Không phải tất cả giới đầu tư đều đồng thuận với Grantham. Những người lạc quan chỉ ra rằng các công ty AI dẫn đầu hiện tại có lợi nhuận thực sự, khác hoàn toàn so với phần lớn doanh nghiệp thời dot-com chỉ có câu chuyện mà không có doanh thu.

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cũng cho rằng chi tiêu AI là hoạt động kinh tế thực chất, không đơn thuần là đầu cơ. "Các công ty này thực sự có mô hình kinh doanh, lợi nhuận — đây thực sự là điều khác biệt so với thời dot-com", ông Powell phát biểu.

Điều crypto cần theo dõi

Dù Grantham đúng hay đưa ra cảnh báo quá sớm như năm 2021, thành tích dự báo của ông khiến thị trường khó bỏ qua. Đối với người nắm giữ BTC và các tài sản crypto, theo nhiều nhà phân tích, diễn biến của mùa công bố lợi nhuận AI sắp tới sẽ là phép thử quan trọng cho thấy bao nhiêu phần trong làn sóng lạc quan hiện tại là có cơ sở thực tế.