Nhật Bản và Ấn Độ cân nhắc thanh toán trực tiếp bằng yen-rupee

Nhật Bản và Ấn Độ tiến tới thanh toán trực tiếp yen-rupee

Theo thông tin từ tờ Nikkei, Nhật Bản và Ấn Độ đang thảo luận về khả năng thiết lập cơ chế thanh toán thương mại trực tiếp bằng đồng yen (JPY) và rupee (INR), bỏ qua bước trung gian quy đổi qua đồng USD như thông lệ hiện tại.

Ý nghĩa với cục diện tiền tệ toàn cầu

Nếu được triển khai, thỏa thuận này sẽ là một bước đi đáng chú ý trong xu hướng phi đô la hóa (de-dollarization) đang nổi lên ở nhiều nền kinh tế lớn. Việc hai nền kinh tế hàng đầu châu Á — Nhật Bản (GDP lớn thứ 4 thế giới) và Ấn Độ (lớn thứ 5) — thiết lập kênh thanh toán song phương riêng có thể:

• Giảm chi phí giao dịch trong thương mại hai chiều vốn phải quy đổi qua USD
• Hạn chế rủi ro tỷ giá liên quan đến biến động của đồng bạc xanh
• Củng cố quan hệ kinh tế song phương, đặc biệt trong bối cảnh thương mại Nhật–Ấn tăng trưởng đều đặn
• Tạo tiền lệ cho các cặp tiền tệ khu vực khác xem xét mô hình tương tự

Bối cảnh phi đô la hóa toàn cầu

Đây không phải lần đầu tiên Ấn Độ tìm kiếm cơ chế thanh toán không dùng USD. Trước đó, New Delhi đã thử nghiệm thanh toán bằng rupee với một số đối tác thương mại, bao gồm Nga, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt quốc tế làm phức tạp giao dịch qua hệ thống SWIFT.

Về phía Nhật Bản, Tokyo cũng đang theo dõi sát sao các sáng kiến tiền tệ kỹ thuật số, bao gồm việc phát triển đồng yen kỹ thuật số (CBDC) — một công cụ có thể hỗ trợ cho chính các cơ chế thanh toán song phương như thế này trong tương lai.

Tác động đến thị trường crypto và tài sản số

Trong cộng đồng crypto, xu hướng phi đô la hóa và các thỏa thuận thanh toán khu vực thường được nhìn nhận như yếu tố hỗ trợ dài hạn cho Bitcoin ($BTC) và các tài sản số phi tập trung — với lý luận rằng khi hệ thống thanh toán toàn cầu trở nên phân mảnh hơn, nhu cầu với một lớp thanh toán trung lập và không chịu kiểm soát chính trị sẽ tăng lên.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng lưu ý rằng các thỏa thuận thanh toán song phương giữa chính phủ thường vận hành trong khuôn khổ tiền tệ fiat truyền thống và ít có tác động trực tiếp tức thời đến thị trường tài sản số.

Theo dõi diễn biến tiếp theo

Thỏa thuận yen-rupee vẫn đang ở giai đoạn thảo luận và chưa có thông báo chính thức từ chính phủ hai nước. Giới quan sát sẽ chú ý đến các cuộc gặp cấp cao Nhật–Ấn trong thời gian tới để xem liệu cơ chế này có được thúc đẩy thành chính sách cụ thể hay không.