Ray Dalio cảnh báo bong bóng AI không phải do công nghệ thất bại, mà vì lý do khác

Ray Dalio: Bong bóng AI sẽ vỡ vì lý do khác

Ray Dalio, nhà sáng lập quỹ đầu tư Bridgewater, cho rằng bong bóng AI sẽ vỡ, nhưng không phải vì công nghệ thất bại. Theo ông, chất kích hoạt thực sự nằm ở thời điểm nhà đầu tư buộc phải chuyển đổi tài sản trên giấy thành tiền mặt. Ông trình bày quan điểm này trong một cuộc phỏng vấn trên Bloomberg Television, khẳng định rằng cầu thanh khoản, chứ không phải thu nhập hay công nghệ, mới là yếu tố quyết định thời điểm bong bóng vỡ.

Vì sao của cải không đồng nghĩa với tiền

Dalio phân biệt rõ ràng giữa của cải (wealth) và tiền (money). Một startup có thể đạt mức định giá 1 tỷ USD sau khi huy động chỉ 50 triệu USD — con số đó được tính là của cải, nhưng không ai có thể chi tiêu được. Tiền mới là thứ người ta thực sự dùng để chi tiêu, và để tiếp cận tiền, chủ sở hữu phải bán tài sản trước.

Khi của cải tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với cung tiền, hệ thống tài chính trở nên mong manh. Chính khoảng cách này là lý do khiến nhiều tỷ phú vẫn lạc quan về AI trong khi tiền mặt thực tế lại khan hiếm. Các công ty AI có thể tạo ra định giá nghìn tỷ USD mà không cần nắm giữ lượng tiền tương xứng.

Quy mô chi tiêu hiện tại rất lớn. Bridgewater ước tính Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft có thể đầu tư khoảng 650 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI trong năm 2026, tăng mạnh so với khoảng 410 tỷ USD của năm 2025.

Điều gì buộc nhà đầu tư phải bán

Theo Dalio, bong bóng bắt đầu nổ khi các chủ sở hữu đột ngột cần tiền mặt. Các khoản thanh toán nợ, thuế tài sản hoặc yêu cầu hoàn tiền từ quỹ đều có thể đẩy những người nắm giữ lớn phải bán cùng lúc.

"Tất cả các công nghệ thay đổi lớn đều tạo ra bong bóng. Và lý do chúng tạo bong bóng là vì không ai có thể đánh giá chính xác mọi thứ. Bạn buộc phải chi rất nhiều tiền để chiếm thị phần," Dalio phát biểu trong cuộc phỏng vấn.

Ông cũng liên kết rủi ro này với bảng cân đối kế toán của chính phủ đang căng thẳng. Ông lưu ý rằng Hoa Kỳ chi khoảng 7 nghìn tỷ USD nhưng chỉ thu 5 nghìn tỷ USD doanh thu. Thâm hụt này buộc phải phát hành thêm nợ vào một thị trường trái phiếu đã quá tải.

Dalio còn chỉ ra căng thẳng trên thị trường trái phiếu như một áp lực song song. Lãi suất dài hạn tăng so với lãi suất ngắn hạn thường là tín hiệu rắc rối, phản ánh cảnh báo của ông về sự sụp đổ trật tự tiền tệ toàn cầu. Ông cũng liên hệ cùng động lực này với nguy cơ lạm phát cơ cấu gia tăng.

Các chỉ báo bong bóng của Dalio hiện gần mức lần cuối được ghi nhận vào năm 2000 và 1929. Ông cũng nhấn mạnh một khung thời gian dễ tổn thương sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ và trước cuộc bầu cử tổng thống, khi xung đột chính trị về thuế có thể làm trầm trọng thêm áp lực. Tuy nhiên, ông cảnh báo không nên hoảng loạn bán và khuyên nhà đầu tư chuẩn bị cho lợi nhuận thấp hơn trong thời gian tới.

Thử thách cho mọi tài sản rủi ro

Sự phân biệt này có ý nghĩa vượt xa cổ phiếu AI. Nó ảnh hưởng đến mọi tài sản rủi ro, từ cổ phiếu đến crypto. Dalio vẫn ưu tiên Bitcoin (BTC) như vàng kỹ thuật số hơn tiền mặt.

Một cú sốc đột ngột có thể đẩy nhanh cuộc thanh toán. Dalio cảnh báo rằng việc dừng xuất khẩu chip từ Đài Loan sẽ khiến cổ phiếu AI lao dốc ngay lập tức.

Dù cú squeeze đến từ thuế, nợ hay yêu cầu hoàn tiền, đó mới là yếu tố quyết định cách thị trường diễn biến trong những tháng tới.