Rubio: Mỹ chỉ dỡ lệnh trừng phạt Iran để đổi lấy nhượng bộ hạt nhân, không phải Hormuz

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 12/6 xác nhận trước Quốc hội rằng bất kỳ lệnh nới lỏng trừng phạt nào đối với Iran đều gắn liền với việc Tehran đạt được các nhượng bộ cụ thể về chương trình hạt nhân, đồng thời bác bỏ mọi điều kiện liên quan đến eo biển Hormuz.

Phát biểu trước Quốc hội

Trong phiên điều trần, Rubio nhấn mạnh chính sách trừng phạt Iran của chính quyền Trump hoàn toàn tách biệt khỏi các cuộc đàm phán an ninh hàng hải. Theo đó, Washington sẽ chỉ xem xét dỡ lệnh trừng phạt khi Iran có động thái thực chất trong việc hạn chế hoạt động làm giàu uranium và cho phép thanh tra quốc tế tiếp cận các cơ sở hạt nhân.

Quan điểm cứng rắn này phản ánh lập trường nhất quán của chính quyền khi tách bạch hai vấn đề: một bên là an ninh eo biển Hormuz — tuyến vận tải dầu chiến lược mà nhiều nước Trung Đông có lợi ích chung, và một bên là chương trình hạt nhân — vấn đề mang tính đàm phán đa phương với các cường quốc phương Tây.

Phản ứng thị trường

Ngay sau phát biểu của Rubio, thị trường phái sinh trên nền tảng Polymarket đã điều chỉnh đáng kể. Xác suất dỡ lệnh trừng phạt dầu Iran trước ngày 30/6 hiện dao động quanh mức 33,5% YES, cho thấy giới giao dịch ngày càng hoài nghi về khả năng đạt thỏa thuận trước thời hạn này.

Diễn biến này có tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu thô Brent và WTI đều ghi nhận biến động nhẹ trong phiên giao dịch châu Á, trong khi các công cụ dự báo lạm phát trên thị trường tài chính Mỹ phản ánh mức độ bất định gia tăng.

Bối cảnh rộng hơn

Tình hình eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm căng thẳng khu vực suốt nhiều năm qua, với các vụ việc liên quan đến tàu chở dầu và xung đột quân sự hạn chế. Tuy nhiên, Rubio khẳng định chính sách đối ngoại của Mỹ không nhượng bộ trước áp lực từ bất kỳ tuyên bố đe dọa nào liên quan đến tuyến vận tải này.

Giới phân tích nhận định lập trường của Rubio làm giảm triển vọng một thỏa thuận toàn diện giữa Mỹ và Iran trong ngắn hạn. Các nguồn tin ngoại giao cho hay vòng đàm phán hạt nhân tiếp theo dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6 tại một địa điểm trung lập, nhưng tiến triển được dự báo sẽ rất hạn chế.

Thị trường crypto, vốn nhạy cảm với các biến số vĩ mô và rủi ro địa chính trị, có thể chứng kiến thêm biến động nếu căng thẳng Mỹ-Iran leo thang trong những tuần tới.