Samsung, SK Hynix và Micron bị kiện vì cáo buộc thổi giá DRAM lên 700%

Ba gã khổng lồ chip nhớ hầu tòa vì cáo buộc làm giá DRAM

Một vụ kiện tập thể vừa được nộp lên tòa án liên bang California, nhắm vào Samsung, SK Hynix và Micron — ba công ty kiểm soát khoảng 90% sản lượng DRAM toàn cầu. Nguyên đơn gồm 14 cá nhân và ba cửa hàng máy tính nhỏ, cáo buộc các hãng này đã phối hợp thu hẹp nguồn cung chip nhớ thông thường để trục lợi từ cơn sốt AI.

"Boom AI" bị cáo buộc là vỏ bọc

Theo nội dung đơn kiện, các công ty trên đã chuyển dây chuyền sản xuất sang chip nhớ chuyên dụng cho máy chủ AI — loại có biên lợi nhuận cao hơn nhiều — và để mặc nguồn cung DRAM tiêu dùng cạn kiệt. Hệ quả là giá DRAM phổ thông tăng khoảng 700% trong vòng bốn năm. Người tiêu dùng không có lựa chọn thay thế do thị trường gần như bị độc quyền nhóm.

Đáng chú ý, hãng luật Hagens Berman — đơn vị đại diện nguyên đơn trong vụ này — chính là bên đã thắng kiện trong vụ thông đồng giá chip nhớ trước đó vào năm 2005. Khi đó, Samsung thừa nhận hành vi cố định giá và nộp phạt 300 triệu USD, mức phạt lớn thứ hai trong lịch sử tư pháp Mỹ tính đến thời điểm đó; một số giám đốc điều hành còn phải ngồi tù. Đơn kiện mới cáo buộc các công ty sau đó đã phục chức cho chính những nhân vật này.

Kế hoạch 650 tỷ USD xuất hiện đúng lúc

Chỉ vài ngày sau khi vụ kiện được công bố, Samsung Group thông báo kế hoạch đầu tư khoảng 650 tỷ USD trong 10 năm tới, trong đó bao gồm việc xây dựng thêm nhà máy chip. SK Group cũng công bố kế hoạch tương tự. Hai tập đoàn này lập luận rằng quy mô đầu tư khổng lồ chứng minh nhu cầu thực sự của thị trường, bác bỏ cáo buộc thao túng.

Trường hợp của Micron cũng được đề cập. Tháng 12/2024, công ty này đóng cửa thương hiệu Crucial sau 29 năm hoạt động, đúng thời điểm giá chip đang ở đỉnh. Theo ông Sumit Sadana, Phó Chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc Kinh doanh của Micron: "Micron đã đưa ra quyết định khó khăn là rút khỏi mảng tiêu dùng Crucial nhằm cải thiện nguồn cung và hỗ trợ tốt hơn cho các khách hàng chiến lược lớn hơn trong các phân khúc tăng trưởng nhanh hơn." Nguyên đơn đặt câu hỏi ngược lại: tại sao lại từ bỏ một mảng kinh doanh đang sinh lời cao, nếu không phải để duy trì tình trạng khan hàng?

Thị trường phản ứng, triển vọng chưa sáng

Tin tức về vụ kiện khiến cổ phiếu Samsung giảm 5,3% và SK Hynix giảm 3,4%. Apple cũng đã tăng giá một số sản phẩm để bù đắp chi phí chip tăng cao.

Ngân hàng đầu tư Jefferies nhận định giá chip nhớ có thể tiếp tục tăng khoảng 50% trong quý này và 40% trong quý tiếp theo, và chưa thấy dấu hiệu hạ nhiệt trước năm 2028.

Về mặt pháp lý, hai vụ kiện tương tự trước đây đều thất bại khi tòa phán quyết rằng giá tăng đơn thuần chưa đủ để chứng minh có sự thỏa thuận ngầm. Lần này, nguyên đơn cho rằng họ có thêm bằng chứng — cùng công ty, cùng sản phẩm, và một số nhân vật từng bị kết án hình sự năm 2005.