SpaceX huy động 75 tỷ USD qua IPO — Nhà phân tích cảnh báo giá trị thực chỉ bằng một nửa

SpaceX đăng ký IPO kỷ lục, mục tiêu huy động 75 tỷ USD

Elon Musk và SpaceX đã nộp hồ sơ đăng ký IPO ngày 3/6, hướng tới mức huy động 75 tỷ USD và định giá doanh nghiệp 1.765 nghìn tỷ USD. Nếu thành công, đây sẽ là đợt IPO lớn nhất trong lịch sử, vượt xa con số 25.6 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019.

Theo hồ sơ, SpaceX sẽ chào bán 555.5 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu.

Bức tranh tài chính không mấy sáng sủa

Dù mức định giá ấn tượng, SpaceX ghi nhận khoản lỗ ròng 4.95 tỷ USD trong năm qua. Nguyên nhân chính đến từ chi phí AI tăng mạnh. Tuy nhiên, mảng kinh doanh Starlink — dịch vụ kết nối vệ tinh — đã tăng trưởng doanh thu 50% theo năm và là phần duy nhất mang về lợi nhuận.

Nhà phân tích không đồng thuận

Sự chia rẽ trong giới phân tích là đáng chú ý. Morningstar định giá SpaceX ở mức 780 tỷ USD — gần bằng một nửa mục tiêu IPO — đồng thời cảnh báo rằng xAI của Musk đặt ra "rủi ro phá hủy giá trị đáng kể" cho doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, Cathie Wood của ARK Invest dự báo giá trị doanh nghiệp SpaceX có thể đạt 2.5 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Khoảng cách giữa hai ước tính cho thấy mức độ tranh cãi xung quanh đợt niêm yết này.

Một lưu ý quan trọng: Musk hiện nắm giữ hơn 80% quyền biểu quyết tại SpaceX, nghĩa là cổ đông mua cổ phiếu thực chất là mua vào tầm nhìn của Musk, chứ không có tiếng nói thực sự trong điều hành.

Bitcoin và mối lo ngại thanh khoản

Điểm đáng chú ý với cộng đồng crypto: SpaceX sở hữu 18.712 BTC trong quỹ dự trữ, trị giá khoảng 1.29 tỷ USD theo giá hiện tại. IPO sẽ lần đầu tiên đưa khoản nắm giữ Bitcoin này vào thị trường công, tạo cơ hội tiếp cận gián tiếp với BTC cho cổ đông.

Tuy nhiên, mối lo lớn hơn nằm ở hướng ngược lại. Với SpaceX, OpenAI và Anthropic cùng dự kiến huy động hơn 240 tỷ USD trước cuối năm, giới phân tích cảnh báo các đợt IPO khổng lồ này có thể rút thanh khoản khỏi thị trường công nghệ, AI và crypto, đồng thời có thể đánh dấu đỉnh chu kỳ.

Tiền lệ đáng lo ngại: Coinbase niêm yết tháng 4/2021, giá Bitcoin đạt 64.800 USD ngay ngày listing rồi mất 50% trong vòng sáu tuần.

Liệu lịch sử có lặp lại? Câu trả lời phụ thuộc phần lớn vào dòng tiền vào các quỹ spot ETF Bitcoin. Nếu các nhà đầu tư tổ chức tiếp tục mua vào, tác động rút thanh khoản sẽ bị hạn chế. Nếu không, ảnh hưởng lên thị trường crypto có thể rõ rệt.

Tương lai Elon Musk và câu hỏi hợp nhất

Các nhà phân tích dự đoán SpaceX có thể sáp nhập với Tesla sớm nhất vào năm 2027 — hai công ty hiện đã hợp tác phát triển nhà máy bán dẫn khổng lồ mang tên Terafab. Nếu IPO đạt mức định giá mục tiêu, Musk sẽ trở thành người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt 1 nghìn tỷ USD.