Tài sản nào là 'hàng rào chiến tranh' tốt nhất? Bài kiểm tra từ xung đột Mỹ-Iran 2026

Cổ phiếu Mỹ dẫn đầu, vàng và Bitcoin thất bại

Cuộc chiến Mỹ-Iran diễn ra từ ngày 28/2 đến 17/6/2026, trước khi các đợt leo thang mới bùng phát vào tháng 7. Trong giai đoạn này, S&P 500 tăng khoảng 9% so với mức trước chiến tranh, còn Nasdaq tăng ~14%, lập đỉnh lịch sử mới. Đây là kết quả trái chiều hoàn toàn so với kỳ vọng thông thường — rằng tài sản phòng thủ như vàng và Bitcoin sẽ bứt phá trong bối cảnh địa chính trị bất ổn.

Vàng và bạc — 'an toàn' nhưng thua lỗ

Vàng bước vào cuộc chiến khi đang ở gần đỉnh lịch sử, đạt 5.281 USD/ounce vào ngày 27/2 sau khi đã tăng gần 60% trong tám tháng trước đó. Phần lớn rủi ro địa chính trị đã được phản ánh vào giá từ trước khi xung đột nổ ra. Khi Israel và Mỹ tấn công Iran ngày 28/2 và tiêu diệt Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, vàng tăng đột biến rồi đảo chiều ngay — một ví dụ điển hình của cú "mua tin đồn, bán sự kiện".

Vàng giảm bốn tháng liên tiếp, mất khoảng 16% trong quý 2/2026 — quý tệ nhất kể từ Q2/2013. Tính đến ngày ký Biên bản ghi nhớ Islamabad (17/6), kim loại quý này đã mất 17%. Đà giảm tiếp tục kéo dài lên mức -22% vào giữa tháng 7 khi xung đột tái bùng phát, kéo giá về 3.942 USD vào cuối tháng 6. Bạc còn tệ hơn, khi sụt 37% trong cùng kỳ — mức giảm tệ nhất trong các tài sản được theo dõi.

Bitcoin — hành xử như tài sản rủi ro, không phải kênh trú ẩn

$BTC không thể hiện vai trò tài sản phòng thủ trong giai đoạn này. Bitcoin chạm đỉnh trong phiên tại 82.791 USD vào ngày 10/5 trong một đợt tăng trưởng risk-on rộng, nhưng sau đó đảo chiều và kết thúc giai đoạn chiến tranh với mức giảm khoảng 2%.

Sau khi xung đột tái leo thang vào tháng 7, Bitcoin tiếp tục lùi về vùng 62.000 USD vào ngày 13/7. Tuy nhiên, theo phân tích của BeInCrypto, đợt hồi phục gần 4% vào ngày hôm sau — đưa giá lên 64.956 USD — không đến từ tin tức chiến tranh mà từ dữ liệu lạm phát Mỹ hạ nhiệt: CPI tháng 6 giảm 0,4% so với tháng trước, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4/2020. Dữ liệu từ Coinglass ghi nhận khoảng 292,79 triệu USD vị thế short bị thanh lý trong đợt bứt phá này, phản ánh BTC phản ứng với tín hiệu vĩ mô hơn là diễn biến địa chính trị.

Dầu thô — tài sản phòng thủ thực sự của cuộc chiến

Nếu có một tài sản hoạt động đúng như kỳ vọng trong chiến tranh, đó chính là dầu thô Brent. Brent bắt đầu ở mức 72 USD/thùng vào ngày 27/2, rồi tăng 63% lên 118 USD vào cuối tháng 3 khi các cuộc tấn công đe dọa nguồn cung qua eo biển Hormuz — tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu toàn cầu.

Khi chiến tranh kết thúc, Brent đảo chiều về mức 70 USD vào đầu tháng 7, xóa sạch toàn bộ mức tăng trong chiến tranh. Tuy nhiên, khi xung đột tái bùng phát — Iran tấn công các tàu chở dầu và Mỹ tái áp đặt phong tỏa eo biển Hormuz — Brent tăng gần 18% trong một tuần, giao dịch trên 84 USD vào ngày 15/7.

Theo nhận định của BeInCrypto, dầu thô là công cụ phòng thủ cho diễn biến chiến tranh hơn là để nắm giữ dài hạn. Tuy nhiên, đặc thù này gắn liền với cuộc xung đột Mỹ-Iran vốn trực tiếp ảnh hưởng đến nguồn cung dầu — không nhất thiết áp dụng cho mọi cuộc chiến.

Nhìn lại: Kỳ vọng và thực tế

Cuộc xung đột Mỹ-Iran 2026 là bài kiểm tra thực tế cho các luận điểm về tài sản trú ẩn. Vàng và bạc bị bán sau khi rủi ro đã được phản ánh đầy đủ vào giá. Bitcoin phản ứng theo chu kỳ vĩ mô hơn là theo địa chính trị. Chỉ có cổ phiếu Mỹ — vốn không được xem là tài sản phòng thủ — và dầu thô mới thực sự phản ánh động lực của cuộc chiến.