Tòa án Tối cao Mỹ chặn Trump sa thải thống đốc Fed Lisa Cook trong phán quyết 5-4

Tòa án Tối cao bảo vệ Thống đốc Fed trước sức ép từ Nhà Trắng

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngày 30/6/2026 đã ra phán quyết 5-4 bác bỏ yêu cầu của Tổng thống Donald Trump về việc cách chức Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook, trong một quyết định mang tính bước ngoặt liên quan đến ranh giới quyền lực hành pháp đối với các cơ quan độc lập của Mỹ.

Chánh án Roberts viết ý kiến đa số

Chánh án John Roberts là tác giả của ý kiến đa số trong phán quyết này, được sự ủng hộ từ các thẩm phán cánh bảo thủ còn lại của hội đồng. Tòa án xác định rằng vị trí Thống đốc Fed được bảo vệ khỏi sự can thiệp chính trị trực tiếp từ phía hành pháp, nhằm duy trì tính độc lập của chính sách tiền tệ quốc gia.

Lisa Cook, người được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm vào Fed năm 2022, đã trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận hiến pháp về phạm vi quyền kiểm soát của tổng thống đối với các cơ quan liên bang không thuộc nội các trực tiếp.

Phán quyết mang tính hai mặt

Dù bảo vệ Cook, phán quyết cùng lúc mở rộng đáng kể quyền lực của tổng thống trong việc bãi miễn lãnh đạo nhiều cơ quan liên bang khác — một điểm mà giới quan sát pháp lý đánh giá là thắng lợi chiến lược lớn hơn cho chính quyền Trump về lâu dài.

Đây là diễn biến pháp lý quan trọng trong bối cảnh chính quyền Trump liên tục thúc đẩy học thuyết "quyền hành pháp nhất nguyên" (unitary executive theory), theo đó tổng thống có toàn quyền kiểm soát toàn bộ nhánh hành pháp.

Tác động đến thị trường tài chính và crypto

Phán quyết này có ý nghĩa trực tiếp đối với tính độc lập của Fed — yếu tố then chốt ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất, thanh khoản thị trường và tâm lý nhà đầu tư trên toàn cầu, bao gồm cả thị trường tài sản kỹ thuật số.

Thị trường crypto, vốn nhạy cảm với chính sách tiền tệ Mỹ, đã theo dõi sát sao diễn biến vụ kiện này. Theo nhận định của nhiều nhà phân tích tài chính, sự không chắc chắn xung quanh tính độc lập của Fed là một trong những yếu tố vĩ mô có thể tác động đến biến động giá BTC và các tài sản rủi ro khác trong ngắn hạn.

Bức tranh pháp lý chưa khép lại

Mặc dù Cook giữ được ghế, cuộc tranh luận về phạm vi quyền lực hành pháp đối với các cơ quan độc lập vẫn chưa kết thúc. Phán quyết 5-4 cho thấy sự phân cực sâu sắc ngay trong nội bộ Tòa án Tối cao về vấn đề này, và nhiều chuyên gia pháp lý dự đoán các vụ kiện liên quan sẽ tiếp tục được đưa ra tòa trong những tháng tới.