Trung Quốc cấm xuất khẩu sang 10 công ty quốc phòng Mỹ, leo thang căng thẳng thương mại

Trung Quốc cấm xuất khẩu sang 10 công ty quốc phòng Mỹ

Ngày 22/6, Bộ Thương mại Trung Quốc công bố lệnh cấm xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng (dual-use) sang 10 công ty Mỹ hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng và khoáng sản chiến lược. Đây được xem là đòn đáp trả trực tiếp sau khi Lầu Năm Góc mở rộng danh sách 1260H — danh mục các công ty Trung Quốc bị cho là có liên hệ với quân đội.

10 Công ty nằm trong tầm ngắm

Danh sách bị cấm trải rộng nhiều lĩnh vực quốc phòng:

• Drone & hệ thống không người lái: AVEOX, Red Cat Holdings, Teal Drones, IMSAR, Jaia Robotics
• Hàng không vũ trụ: Ball Aerospace
• Phương tiện bọc thép: Oshkosh Defense
• Hải quân: L3Harris Maritime Services
• Đất hiếm: MP Materials và USA Rare Earth

Đáng chú ý, MP Materials vận hành mỏ đất hiếm và cơ sở chế biến duy nhất còn hoạt động trên lãnh thổ Mỹ, trong khi USA Rare Earth đang xây dựng chuỗi cung ứng nam châm nội địa tại Colorado, Texas và Oklahoma. Việc đưa hai công ty này vào danh sách cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng gây sức ép lên chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược của Washington.

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng ngăn các công ty và cá nhân ở nước thứ ba chuyển giao hàng hóa lưỡng dụng có nguồn gốc Trung Quốc tới 10 doanh nghiệp trên. Nhà xuất khẩu chỉ có thể xin miễn trừ với các mặt hàng được xét là "thực sự cần thiết".

Phản ứng có tính toán từ Bắc Kinh

Phía Trung Quốc mô tả lệnh cấm là phản ứng trực tiếp trước việc Washington "mở rộng sai trái" danh sách 1260H. Đợt cập nhật danh sách này hồi đầu tháng 6 bổ sung thêm BYD, Alibaba, Baidu và NIO — các tên tuổi lớn trong công nghệ và xe điện Trung Quốc. Kể từ ngày 30/6, Lầu Năm Góc sẽ bị cấm ký hợp đồng trực tiếp với các công ty trong danh sách.

Theo George Chen, đối tác phụ trách Đại Trung Hoa tại The Asia Group, phản ứng của Bắc Kinh là "có thể dự đoán và tương xứng". Ông nhận định diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào cách Washington hành xử trước thời hạn 30/6.

Bối cảnh rộng hơn và tác động thị trường

Căng thẳng leo thang diễn ra chỉ một tháng sau khi Tổng thống Donald Trump thăm Bắc Kinh và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình nhằm ổn định quan hệ song phương. Hai bên từng đồng ý hướng tới giảm thuế quan, nhưng bất đồng về công nghệ và quốc phòng nhanh chóng tái bùng phát.

Đối với thị trường crypto và tài sản rủi ro, các giai đoạn căng thẳng địa chính trị Mỹ–Trung thường tạo ra biến động ngắn hạn, đặc biệt với BTC và các tài sản số vốn nhạy cảm với tâm lý vĩ mô toàn cầu. Diễn biến xung quanh thời hạn 30/6 sẽ là yếu tố cần theo dõi trong những ngày tới.