Trung Quốc ngừng xuất khẩu helium, chuỗi cung ứng chip toàn cầu đứng trước rủi ro lớn

Trung Quốc dừng xuất khẩu helium giữa lúc căng thẳng địa chính trị leo thang

Trung Quốc vừa chính thức tạm dừng xuất khẩu khí helium — một nguyên liệu chiến lược không thể thiếu trong quy trình sản xuất chip bán dẫn — động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang ở mức cao.

Quyết định này được đánh giá là sẽ gây ra những hệ quả nghiêm trọng đối với ngành công nghiệp bán dẫn và công nghệ toàn cầu vốn đang chịu nhiều áp lực từ trước.

Helium — "mạch máu" thầm lặng của ngành chip

Helium đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sản xuất chip bán dẫn, được sử dụng để làm mát thiết bị, tạo môi trường trơ trong các buồng sản xuất siêu sạch và vận hành hệ thống MRI trong y tế. Không giống nhiều loại khí công nghiệp khác, helium cực kỳ khó thay thế trong các ứng dụng đòi hỏi độ chính xác cao.

Trung Quốc hiện là một trong những nhà cung cấp và trung chuyển helium lớn trên thế giới. Việc nước này dừng xuất khẩu sẽ tạo ra khoảng trống nguồn cung đáng kể, đặc biệt với các nhà sản xuất chip tại Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ.

Tác động đến chuỗi cung ứng công nghệ

Theo các nhà phân tích trong ngành, lệnh dừng xuất khẩu helium của Trung Quốc có thể:

• Làm chậm tiến độ sản xuất chip tại các nhà máy phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc
• Đẩy giá helium tăng vọt trên thị trường giao ngay toàn cầu
• Kéo dài tình trạng thiếu hụt linh kiện bán dẫn vốn đã kéo dài từ sau đại dịch COVID-19

Các ngành phụ thuộc nặng vào chip — từ sản xuất ô tô điện, thiết bị viễn thông đến hạ tầng trung tâm dữ liệu phục vụ AI và Web3 — đều có thể chịu ảnh hưởng dây chuyền.

Góc nhìn từ thị trường crypto và công nghệ blockchain

Trong hệ sinh thái blockchain và crypto, sự gián đoạn chuỗi cung ứng chip có thể tác động gián tiếp đến:

• Phần cứng đào coin (mining hardware), làm tăng chi phí sản xuất thiết bị ASIC và GPU
• Hạ tầng node mạng của các blockchain lớp 1 và lớp 2 (L1/L2), vốn cần chip hiệu năng cao để vận hành
• Tốc độ triển khai các trung tâm dữ liệu hỗ trợ ứng dụng DeFi và hạ tầng Web3 quy mô lớn

Bối cảnh địa chính trị rộng hơn

Diễn biến này xảy ra trong giai đoạn căng thẳng Mỹ - Iran đang thu hút sự chú ý toàn cầu, đồng thời phản ánh xu hướng các quốc gia ngày càng sử dụng tài nguyên chiến lược như một công cụ trong các cuộc đối đầu địa chính trị.

Theo giới quan sát, đây có thể là một phần trong chiến lược rộng hơn của Bắc Kinh nhằm củng cố đòn bẩy trong các cuộc đàm phán thương mại và công nghệ với phương Tây, trong bối cảnh cuộc đua kiểm soát chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu ngày càng quyết liệt.